Yerel Katılımda Engelleri Aşmak: Ciddi Masa Oyunu Deneyimi
DOI:
https://doi.org/10.65911/hfepxz65Anahtar Kelimeler:
Yerel Politika- Yerel Katılım- Katılımcı Demokrasi- Ciddi Masa Oyunu- Politika AracıÖz
Türkiye’de yerel katılım tartışmaları, çoğu zaman belediyelerin stratejik planları, politika belgeleri ve kurumsal katılım mekanizmaları etrafında şekillenmektedir. Bu tartışmaların, sahada vatandaş-politikacı ilişkisini, güven sorununu ve deneyimsel katılım pratiklerini ne ölçüde dönüştürdüğü sınırlı biçimde ele alınmaktadır. Yerel katılımın fiilî işleyişi, prosedürlerin varlığıyla birlikte vatandaşların katılım motivasyonuna, karar alıcılara duyulan güvene, bilgiye erişim imkânlarına ve aktörler arasındaki müzakere kapasitesine de bağlıdır. Etkisizlik duygusu, değişimin mümkün olmayacağı algısı, siyasete mesafe, yanlış anlaşılma ve yargılanma kaygısı gibi psikolojik ve siyasi kırılganlıklar; kurumsal kapasite eksiklikleri ve bilgi asimetrileriyle birleştiğinde yerel katılım süreçlerini zayıflatmaktadır. Bu çalışma, söz konusu engelleri görünür kılmayı ve ciddi masa oyunlarını yerel katılımda karşılıklı öğrenme, güven inşası, empati kurma ve uzlaşı üretme süreçlerini yapılandırabilecek yenilikçi bir araç olarak tartışmaktadır. Günümüzde ciddi masa oyunları, deneyimsel bir diyalog alanı açarak yerel katılım sürecindeki aktörlerin önceliklerini görünür kılan tamamlayıcı bir katılım aracı olarak deneyimlenmektedir. Bu çerçevede makale, ilgili literatürden ve Türkiye’deki sınırlı ciddi oyun deneyimlerinden hareketle, kentsel planlama süreçlerinde katılımcı müzakereyi desteklemek amacıyla kullanılan City Making 101 adlı ciddi masa oyununu “yeşil kamusal alan” senaryosu üzerinden betimleyici bir yaklaşımla incelemektedir. Çalışma, yerel katılımda yaşanan psiko-sosyal engellerin aşılmasında ciddi masa oyunlarının hem sahada kullanılabilecek tamamlayıcı bir politika aracı hem de nitel araştırmalarda konumlandırılabilecek deneyimsel bir yöntem olarak ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca ciddi oyun deneyimlerinin başarısının, katılımcı sayısı veya memnuniyet düzeyi gibi nomotetik göstergelerle birlikte kurumsal öğrenme, demokrasiyi içselleştirme, davranışsal değişim ve katılım deneyiminin niteliği gibi idiografik ölçütler üzerinden de tartışılması gerektiğini savunmaktadır. Bu doğrultuda makale, ciddi masa oyunlarını yerel katılım sürecinde ortaya çıkan psiko-sosyal engellerin temel nedenlerini görünür kılabilecek, bu engelleri sahada tartışmaya açabilecek ve yerel demokrasi süreçlerine katkı sunabilecek deneyimsel bir araştırma aracı olarak değerlendirmektedir.
Referanslar
Ahmed, A. M., Mehdi, Q. H., Moreton, R., ve Elmaghraby, A. (2015). Serious Games Providing Opportunities To Empower Citizen Engagement And Participation in E-Government Services. In 2015 Computer Games: AI, Animation, Mobile, Multimedia, Educational and Serious Games (CGAMES), 138-142, IEEE.
Ampatzidou, C. (2020). Lessons About Learning from Serious Games: The Learning Potential of Co-creation and Gameplay in Participatory Urban Planning Processes. Strategies for Urban Network Learning: International Practices and Theoretical Reflections, 281-305.
Ampatzidou, C., Gugerell, K., Constantinescu, T., Devisch, O., Jauschneg, M., ve Berger, M. (2018). All Work and No Play? Facilitating Serious Games and Gamified Applications in Participatory Urban Planning and Governance. Urban Planning, 3(1), 34-46. https://doi.org/10.17645/up.v3i1.1261
Atalay, G. (2024). Türkiye’de Dijital Katılımcı Bütçenin Uygulanabilirliği: Kırşehir Belediyesi Örneği, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Atalay, G., ve Ertekin, Ş. (2024). Evaluation Of The Play Marmara “Sea Of Marmara” Serious Game İn The Solution Of Externalities in Perspective Of Public Finance, Conference Presentation, Antalya, Türkiye.
Başkurt Sabaz, M (2024) . Dünya Görüşü Fenomeninin Bağlantısallık Yaklaşımıyla Yorumlanması. Felsefe Arkivi, (60), 1-14. https://doi.org/10.26650/arcp.1377692.
Bayhan, V. (2002). Demokrasi ve Sivil Toplum Örgütlerinin Engelleri: Patronaj Ve Nepotizm. CÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 1-13.
Blokland, E., Cullinan, C., Mulder, D., Overman, W., Visscher, M., Zaidi, A., ve Bidarra, R. (2024). A Serious Game Exploring Diversity Of Perspectives In Citizenship Education. J. Interact. Narrative Res, 1(1).
Brandt, E., Messeter, J., ve Binder, T. (2008). Formatting Design Dialogues Games And Participation. Co-Design, 4(1), 51-64.
Breuer, J., ve Bente, G. (2010). Why So Serious? On The Relation Of Serious Games And Learning. Journal For Computer Game Culture, 4, 7-24.
City Making 101, Card Topics with Urban Design Guidelines, “Look Inside”, https://issuu.com/oro_editions/docs/city-making_card_game_look, Oro Editions, Erişim: 13.07.2025.
Çukurçayır, M. A., ve Gökçe, G. (2002). Yerel Siyaset vee Katılma Davranışı: Konya’da Katılım Eğilimleri. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2(3), 126-146.
De Classe, T. M., De Araujo, R. M., Xexéo, G. B., ve Siqueira, S. W. M. (2021a). Public Processes Are Open For Play. Digital Government: Research and Practice, 2(4), 1-18.
De Classe, T. M., Janssen, F., ve Araujo, R. (2021b). Vapbr: Values in Digital Games For Public Service in Brazil. International Journal of Serious Games, 8(4), 25-48.
Delgado, A. (2021). Designing original position, a collaborative civic board game for teaching distributive justice. School of Arts, Design and Architecture, (Master's thesis). Aalto University.
Demirel, A. E., ve Alanyalı Aral, E. (2025). Board Game as a Participatory Design Technique for Urban Spaces: A Ludological Analysis. Simulation & Gaming, 560(5). https://doi.org/10.1177/10468781251338439
Dimitriadou, A., Djafarova, N., Turetken, O., Verkuyl, M., ve Ferworn, A. (2021). Challenges in Serious Game Design And Development: Educators’ Experiences. Simulation & Gaming, 52(2), 132-152.
Dolapçıoğlu, S. (2019). Eylem Araştırmasında: Yöntem, Yaklaşım, Modeller ve Planlama. İçinde Saracaloğlu, A.S. ve Eranıl, A. K (Ed.), Eğitimde Eylem Araştırmaları (ss. 279-309). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Erdoğan, M. (2013). Yerel Yönetimlerde Toplumsal Sermaye, Teori ve Katılımcı Pratikler. İstanbul: Legal Yayınevi.
Eryiğit, B. H., ve Bilgi, B. (2024). Kent Yönetiminde Yerel Katılım, Politika Notları: 61, İstanbul: İlke Yayınları, DOI: http://dx.doi.org/10.26414/ pn061
Game Reports, (2026). Play the City, https://www.playthecity.eu/gamereports, Erişim: 03.02.2026.
Göbel, S. (2016). Serious Games Application Examples. Serious Games: Foundations, Concepts and Practice, 319-405.
Güneş, V. (2025). Siyasal Karar Alma Sürecinde Vatandaş Katılımı: Araçlar ve Katılımı Sınırlayan Unsurlar. Journal of Politics Economy and Management, 8(1), 31-46.
Highlights Report, (2025). Mobility For More Liveable Urban Spaces, Urban Mobility, eiturbanmobility.eu Erişim: 03.02.2026.
Huizinga, J. (2021). Homo Ludens: Oyunun Kültürel İşlevi Üzerine Bir İnceleme. (İlker, Mutlu, Çev). Eskişehir: Dorlion Yayınları.
Kent Atölyesi, (2023). Şehir Oluşturma 101: Dayanıklı Kamusal Mekânı Oyunla Planla, 05 Ekim 2023 11:30 - 12:30, Maruf 2023, https://maruf23.marmaraurbanforum.org/etkinlik/sehir-olusturma-101-dayanikli-kamusal-mekni-oyunla-planla Erişim: 28.08.2025.
Kongeseri, S., ve Coley, C. (2019). Design of a Collaborative Tabletop Game For Civic Engagement: Serious Games in Rural India. In International Conference on Videogame Sciences and Arts, 86-98. Cham: Springer International Publishing.
Kuo, H. C., Weng, T. L., Chang, C. C., ve Chang, C. Y. (2023). Designing Our Own Board Games In The Playful Space: Improving High School Student’s Citizenship Competencies And Creativity Through Game-Based Learning. Sustainability, 15(4), 2968.
Macklin, C., ve Sharp, J. (2016). Games, Design and Play: A detailed approach to iterative game design. Addison-Wesley Professional.
Marmara Urban Forum, (2023), “Şehirler Çözüm Geliştiriyor” (Katılımcı-Gözlemci), City Making 101: Play to Plan a Resilient Public Space https://www.marmara.gov.tr/uploads/maruf23-gazetesi.pdf Erişim: 23.08.2025.
Play Marmara Denizi, (2025). Marmara Urban Forum, https://marmaraurbanforum.org/event/play-marmara-denizi-belediye-baskanlari-167 Erişim: 03.02.2026.
Mayer, I., Bekebrede, G., Harteveld, C., Warmelink, H., Zhou, Q., Van Ruijven, T., & Wenzler, I. (2014). The Research And Evaluation Of Serious Games: Toward A Comprehensive Methodology. British Journal Of Educational Technology, 45(3), 502-527.
Mulac, M. E. (1971). Educational Games For Fun. Harper & Row, Publishers: First Edition:06-013099-7, ABD.
Olejniczak, K., Newcomer, K. E., ve Meijer, S. A. (2020). Advancing Evaluation Practice With Serious Games. American Journal of Evaluation, 41(3), 339-366.
Pflanzl, N., Classe, T., Araujo, R., ve Vossen, G. (2017). Designing Serious Games For Citizen Engagement in Public Service Processes. In Business Process Management Workshops: BPM 2016 International Workshops, Rio de Janeiro, Brazil, 2016, Revised Papers 14,180-191 Springer International Publishing.
Play Accessible Communities (PAC) İzmir, (2025). “Projects” https://www.playthecity.eu/playprojects/play-accessible-communities-(pac)-i%CC%87zmir Erişim: 23.07.2025.
Play Marmara “Sea” Report, (2022). https://www.marmara.gov.tr/en/play-marmara-sea-report-is-now-available Erişim: 23.07.2025.
Play Marmara Gıda Oyunu, (2023). Marmara Belediyeler Birliği, https://www.marmara.gov.tr/tr/play-marmara-gida Erişim: 23.07.2025.
Poplin, A. (2014). Digital Serious Game For Urban Planning: “B3—Design Your Marketplace!”. Environment and Planning B: Planning and Design, 41(3), 493-511.
Pueyo-Ros, J., Comas, J., Säumel, I., Castellar, J. A., Popartan, L. A., Acuña, V., ve Corominas, L. (2023). Design of a Serious Game For Participatory Planning of Nature-Based Solutions: The Experience of The Edible City Game. Nature-Based Solutions, 3.
Radchuk, O., Kerbe, W., ve Schmidt, M. (2017). Homo Politicus meets Homo Ludens: Public Participation in Serious Life Science Games. Public Understanding of Science, 26(5), 531-546.
Rana, V., ve Singh, V. (2025). From Play To Research: A Framework For Developing Board Game-Based Simulation Testbeds For Research Purposes. ın A. Chakrabarti, V. Singh, P. S. Onkar, ve M. Shahid (Eds.), Responsible and resilient design for society, volume 9: ICoRD 2025 (pp. 69–82). Springer.
Rehm, S., Foth, M., ve Mitchell, P. (2018). DoGood: Examining Gamification, Civic Engagement, And Collective Intelligence. AI & SOCIETY, 33, 27-37.
SANALarc, (2025), Reflective Practice, https://sanalarc.com/projects Erişim: 11.07.2025.
Sevim, E., ve Ekşi, H. (2021). Nitel Desenler: Eylem araştırması. EDAM Yayınları.
Sousa, M. (2020). A Planning Game Over A Map: Playing Cards And Moving Bits To Collaboratively Plan A City. Frontiers in Computer Science, 2, 37.
Sousa, M. (2024). Moving Pieces and Allocating Budget Together: A Framework for Using Analog Serious Games in Sustainable Collaborative Planning. Sustainability, 16(19), 8348.
Squire, K. (2005). Changing The Game: What Happens When Video Games Enter The Classroom?, Innovate, Journal of Online Education, 1(6), Article 5.
Stewart, K. (2007). Write The Rules And Win: Understanding Citizen Participation Game Dynamics. Public Administration Review, 67(6), 1067-1076.
Susi, T., Johannesson, M., ve Backlund, P. (2007). Serious Games: An Overview. School of Humanities and Informatics, University of Skövde: Skövde, Sweden.
Tekeli, İ. (2023). Açık Planlamaya Doğru. İdealKent Yayınları.
Yılmaz, H. (2024). Yerel Yönetimlerde Siyasal Katılıma Yön Veren Faktörler ve Belediye Seçmen İlişkisi: Beşikdüzü Belediyesi Araştırması. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 33(2), 33-72.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Eserin telif hakkı yazara aittir.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergide yayımlanan yazılara telif ücreti ödenmez. Yayımlanan yazıların telif hakları yazara/yazarlara aittir. Bununla birlikte, dergi, bilimsel içeriğe evrensel açık erişimin desteklenmesini ve geliştirilmesini gözetir. Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) Lisansına uygun olarak, bilimsel kaynak gösterme ve atıf yapma kurallarına uygun olmak şartıyla, dergide yayımlanan yazıların, ticari amaç haricinde kopyalanmasına, düzenlenmesine, dağıtılmasına ve yeniden kullanılmasına izin verir.
