Hakem Değerlendirme Süreci
Publicus - Kamu Yönetimi Araştırmaları Dergisine yazı gönderecek olanlar https://publicus.kamuyonetimi.org.tr/ adresinden kaydolarak yazılarını, sayfada yer alan şablon üzerinden gönderebilirler. Makale başvuru, değerlendirme ve karar süreçleri ile dergi sorumluları, yazar ve hakemler arasında yürütülen bütün yazışmalar online dergi sistemi ve dergi e-posta adresi üzerinden gerçekleştirilir ve arşivlenir. Dizinler başta olmak üzere etik ilkeleri düzenleyen kurumların talebi üzerine, arşivlenen bilgi ve belgeler ilgili kurumlarla açık şekilde paylaşılır. Yazarlar “Yazım ve Kaynakça Kuralları”nda belirtilen makale türlerinin hakem değerlendirme sürecine girdiğini bilirler. Gönderilecek yazıların dergide yayımlanacak yazı türlerinden birine uygun olması ve yazı gönderim sürecinde yazının türünün belirtilmesi gerekir.
Dergiye gönderilen yazıların tümü Yayın Kurulu tarafından ön değerlendirmeye alınır; yayına uygun olup olmadıklarına karar verilir. Yayın Kurulu üyeleri dergiye gönderilen ve Editörler Kurulu’nda uygun bulunan makalelerin Ön Değerlendirme Formu’nu hazırlar. Form, bir üye tarafından hazırlanır ve yazara iletilir. Ön Değerlendirme aşaması makalelerin “Yazım ve Kaynakça Kuralları”na uygunluğunun denetlendiği, benzerlik oranının kontrol edildiği, hakem önerilerinin sunulduğu, makalelerin hakem değerlendirme sürecine hazırlandığı aşamadır. Açık Yazar / Kör Hakem (single blinded) şeklinde gerçekleştirilir. Tarafsızlık ve yansızlık ilkeleri gereği değerlendirmeyi yapan üyenin bilgileri gizli tutulur; kararın anonimliği korunur. Gerekli hallerde Yayın Kurulu kurulca tartışır ve karar alır.
Ön değerlendirmede amaç ve kapsam ve/veya yazım kuralları nedeniyle uygun bulunmayan yazılar “Yayın Kurulu kararıyla” değişiklik talebiyle yazarlarına iade edilebilir veya doğrudan reddedilebilir. Editörler ve gerekli hallerde Yayın Kurulu üyeleri tarafından, kabul alan ve yayına hazırlanacak makalelerin “Son Okuması” yapılır. Bu aşamada Türkçe ve İngilizce dil editörlerince makalelerin redaksiyonu da gerçekleştirilir. Bu süreçte “Amaç ve Kapsam” ile “Yazım ve Kaynakça Kuralları” esastır. Makalenin maddi içeriğini değiştirmeyecek tali redaksiyonlar doğrudan, maddi içeriğiyle ilgili değişiklikler yazar onayıyla gerçekleştirilir. Yayına hazır kopya dizgi aşamasına gönderilmeden önce son kez yazarla paylaşılır. Editörler Kurulu hakem değerlendirme süreçlerinin yürütülmesinden sorumludur. Editörler Kurulu dergiye gönderilen makalelerin “Amaç ve Kapsam” ile “Yayın İlke ve Süreçleri”nde belirtilen genel yayın ilkelerine uygunluğunu değerlendirir. Gerekli hallerde ilgili Yayın Kurulu üyesi ile süreci ilerletirler. Hakem değerlendirmeleri sonucunda alınacak kararda şekil şartı esastır. Kurul bu aşamada içeriğe ilişkin değerlendirmede bulunamaz. Karar oluşturmaya yönelik yeni hakem değerlendirmelerine başvurabilir. Sürecin sonunda alınan kararı Yayın Kurulu ile paylaşırlar. Kararlar, sadece bilimsel geçerlilik, özgünlük ve alana katkı üzerinden verilir. Yazarın kimliği, unvanı, kurumu veya sosyal statüsü karar sürecine etki edemez.
“Araştırma” ve “Derleme” makale türündeki yazılar, özgün nitelikli makale kategorisindedir. Bu iki türdeki makale Yayın Kurulu ön değerlendirmesinin ardından, “kör hakemlik” ilkeleri doğrultusunda en az iki hakemin değerlendirmesinden geçmek üzere hakem değerlendirmesine gönderilir. Hakemler, sadece bu iki makale türü için hazırlanmış bir hakem değerlendirme formu üzerinden değerlendirmelerini yaparlar. “Kitap İncelemesi” türündeki yazılar da hakem değerlendirmesine tabidir. Ancak, bu yazılar kitap incelemesine özgü ayrı bir hakem değerlendirme formu üzerinden ve iki hakem tarafından değerlendirilir. Görüş makalesi, söyleşi, rapor, yuvarlak masa, editöre mektup, cevap, düzeltme, vefât türündeki yazılar Yayın Kurulu ön değerlendirmesi ve kararıyla yayımlanır.
Değerlendirme raporlarında, editör mektuplarında veya yazar yanıtlarında çalışmayı veya kişiyi küçümseyen, aşağılayan, alaycı veya saldırgan bir dil kullanılması yasaktır. Eleştiriler kişiye değil, sadece bilimsel içeriğe, metodolojiye ve verilere yöneltilmelidir. Hakemlerin veya editörlerin, revizyon süreçlerini yazar üzerinde bir baskı aracı olarak kullanması, bilimsel sınırları aşan, makul olmayan ve süreklilik arz eden yıldırıcı taleplerde bulunması “akademik mobbing” olarak kabul edilir. Hakemlerden, yazarları makalelerini geliştirmeye teşvik edecek yapıcı bir dil kullanmaları beklenir. Soyut ve yargılayıcı ifadeler yerine noksanlığın nereden kaynaklandığını gösteren somut, kanıta dayalı, yapıcı ve öğretici açıklamalar yapılmalıdır.
Değerlendirme sürecindeki tüm bilgi ve belgeler gizlidir. Hakemler, yazarların fikir, veri veya yayınlarını kendi çıkarları için kullanamazlar, herhangi bir surette paylaşamazlar. Ayrıca gizlilik ve tarafsızlık ilkesine zarar verecek herhangi bir yapay zekâ kullanımına izin verilmez. Hakemler, değerlendirmesi yaptıkları makaleyi yapay zekâ araçları ve uygulamalarına kısmen veya tamamen yükleyemezler. Bu ve benzeri işlemlerle ilgili “Hakemler için Gizlilik ve Etik Taahhütnamesi” esastır. Hakemler bu taahhütnameyi doldurarak, dergiye iletmekle yükümlüdürler.
Akademik, kurumsal, finansal, kişisel olarak dergi ve makalenin bilimsel tarafsızlığa zarar verecek her türlü çıkar çatışmasının dergiyle paylaşılması esastır. Çıkar çatışması oluşturabilecek durumlarda açık beyan gereklidir.
Yazar, değerlendirme ve yayın aşamasında çalışmanın daha önce yayımlanmış, sunulmuş veya başka bir formatta (tez, bildiri vb.) sunulmuş tüm versiyonlarını beyan etmekle ve yeni çalışmanın bu versiyonlardan hangi noktalarda ayrıldığını belirtmekle yükümlüdür. Bu beyanlara makalenin girişindeki dipnotta yer verilir. Ek olarak COPE ve ulusal düzenlemeler uyarınca sahtecilik, çarpıtma ve intihalden kaçınılmalı, kullanılan tüm kaynaklara eksiksiz atıf yapılmalı, kullanılmayan kaynaklar metne eklenmemelidir. Saha araştırmalarında Etik Kurul onayı (kurul adı, tarih, sayı) gerekiyorsa kurum araştırma izni alınması zorunludur.
Publicus - Kamu Yönetimi Araştırmaları Dergisi yapay zekâ kullanımını yasaklamaz, ancak belirli ilkeler ışığında düzenler. Yaratılan özgün katma değerin görünür olması için de yapay zekâ beyanını esas alır. Yapay zekâ araçlarının kullanımı, dergimizin “Yazarlar için Üretken Yapay Zekâ Kullanım Beyan Formu”ndaki ilkelerine uygun olarak açıkça belirtilmelidir. Makalenin sonunda yer alan “Yazar Beyanı” yukarıdaki başlıklarda belirtilen tüm beyanları açık şekilde içermelidir.
