Latin Amerika Ülkelerinde Kamucu Politikaların Uygulanması (1998-2015)
DOI:
https://doi.org/10.65911/ns413025Anahtar Kelimeler:
Kamucu Politikalar- Kamulaştırma- Kamu Yararı- Eğitim Politikaları- Dezavantajlı Toplumsal KesimlerÖz
Kamucu politikalar özü itibarıyla kamu yararı göz önünde bulundurularak planlanan ve hayata geçirilen politikaları işaret eder. Bu bağlamda kamucu politikalar açısından temel özellikler toplumda yer alan dezavantajlı konumdaki bireyleri de içerecek biçimde eşitlikçi bir mantığa sahip olması ve kamu harcamalarının doğrudan devlet tarafından ve temel yurttaş hakları ile ilgili olan eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik gibi alanlar üzerinde yoğunlaşarak bu hizmetlerin yurttaşlara bedelsiz olarak sağlanmasıdır.
Kamucu politikaların özü, kamulaştırmalardır. Kamulaştırma süreçleri hem devrimden sonra Küba’da hem de Venezuela ve Bolivya gibi diğer Latin Amerika ülkelerinde uygulamaya geçirilmiştir. Küba’da kamucu politikalar devrimden sonra hayata geçirilmeye başlanmışken Venezuela ve Bolivya gibi ülkelerde neoliberal politikalara tepki olarak ortaya çıkan halk hareketleri sonucunda iktidara gelen Chavez ve Morales gibi liderler eliyle hayata geçirilmiştir.
Gerek sosyalist ülkelerde gerekse Latin Amerika ülkelerinde oluşturulan yeni anayasalar kamucu politikaların uygulanmasında önemli birer dayanak noktası oluşturmuştur. Bu anayasalar aracılığı ile özellikle en temel kamusal hizmetlerden olan ve temel bir yurttaş hakkı olarak addedilen eğitim, devlet eliyle güvence altına alınmıştır.
Anılan ülkelerde uygulamaya konulan kamucu eğitim politikalarının en belirgin özellikleri arasında eğitimin ücretsiz oluşu, devletin ayrım gözetmeksizin dezavantajlı olarak nitelendirilen toplumsal kesimlerin eğitime ulaşma hakkını garanti altına alması sayılabilir. Ancak sosyalist bir ülke olan Küba’da özel okullar mevcut değil iken diğer Latin Amerika ülkelerinde özel okulların var olduğunu da not etmek gerekir. Ancak çeşitli kotalar aracılığıyla nüfusun dezavantajlı toplumsal kesimlerinin özel okullarda eğitim görme imkânından yararlandırılması çıkarılan yasalar aracılığıyla güvence altına alınmıştır. Ayrıca kamucu politikaların hayata geçirilmesinin bir neticesi olarak artan kamu yatırımları nedeniyle anılan ülkelerde özel okul sayıları Ekvador haricinde giderek düşme eğilimine girmiştir.
Söz konusu ülkelerde devlet tarafından eğitime yapılan kamu harcamalarının oranı her geçen yıl artma eğiliminde olmuştur. Dolayısıyla uygulanan kamucu politikaların bir sonucu olarak bu ülkelerde nüfusun yoksul kesimlerinin eğitime katılma oranı her düzeyde giderek artan bir ivme yakalamıştır. Bunun dışında kamucu eğitim politikaları aracılığıyla bölgesel düzeydeki farklılıklar da en düşük seviyeye indirilmeye çalışılmıştır.
Referanslar
Abrams, L. (1995). Bismarck and the German Empire 1871-1918. Routledge.
Akarca, G. (2012). Sermayenin Yerine Düşünmek. TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, (45-46). 16-33.
Análisis Online, Latinobarómetro, https://www.latinobarometro.org/latOnline.jsp, Erişim: 08.01.2021.
Arauco, V. P., Molina, G. G., Pozo, W. J., & Aguilar, E. Y. (2012, October). Explainig Low Redistrubitive Impact in Bolivia. CEQ Working Paper No. 6. New Orleans: Department of Economics Tulane University.
Ataay, F. (2005). Kamu Hizmetlerinin Metalaştırılması ve Sağlıktaki Yansımaları. Toplum ve Hekim, 20(1), 65-71.
Aydın, A. R. (2019, Kasım 22-23). Kamucu Hukuk Politikaları. TMMOB Kamucu Politiklar Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 395-316. Ankara.
Azzellini, D. (2006). Bildung und Hochschulbildung für alle: Transformation des Bildungssystems in der Bolivarischen Republik Venezuela. Journal für Entwicklungspolitik, XXII(4), 70-95.Bayramoğlu Özuğurlu, S. (2012). Latin Amerika'da Solun Yükselişinin Siyasal Sisteme Etkileri. Mülkiye, XXXVI(274). 13-36.
Bayramoğlu, S. (2015). Toplumcu Belediye: Nam-ı Diğer Belediye Sosyalizmi, Notabene.
Belek, İ. (2001). Sağlık, Sosyalizm, Kamuculuk: Sağlık İçin Sosyalizm Gerekir. Toplum ve Hekim, 16(1). 23-27.
Bastidas Redin, M. C. (2020). Dilemmas of Justice in the Post-neoliberal Educational Policies of Ecuador and Bolivia. Policy Futures in Education, 18(1). 51-71.
Bolivarian Republic of Venezuela’s Constitution of 1999 With Amendments 2009, https://www.constituteproject.org/constitution/Venezuela_2009.pdf, Erişim: 09.03.2020.
Bolivya Anayasa Meclisi Devletin Yeni Siyasi Anayasası Ulusal Kongre, Ekim 2008. (2012). M. F. Özlüer, I. Ö. Özlüer, T. Şirin ve N. S. Odabaşı (Ed) içinde, Bolivya Anayasası: Hukuk, Demokrasi, Özerklik (N. S. Odabaşı, T. Şirin, U. K. Dalgıç, I. Ö. Özlüer, M. Özcan, G. Bilgihan, . . . C. Kutluay, Çev., s. 137-340). Ankara: Phoenix.
Bora, T., Çulhaoğlu, M., Ozansoy, C., Sancar, M., ve Üşür, İ. (2001). Kamuculuk mu Devletçilik mi? Toplum ve Hekim, 16(5). 323-345.
Boratav, K. (2013). Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye. Yordam.
Bourdieu, P. (2015). Devlet Üzerine: College de France Dersleri (1989-1992), (A. Sümer, Çev.).İletişim.
Briggs, A. (1961). The Welfare State in Historical Perspective. Europen Journal of Sociology, 2. 221-258.
Bruneforth, M., Motivans, A., & Zhang, Y. (2004). Investing in the Future: Financing the Expansion of Educational Opportunity in Latin America and the Caribbean. UIS Working Paper No: 1. Montreal: UNESCO Institute for Statistics.
Buxton, J. (2012). Venezuela: Bolivarcılığın Siyasal Evrimi. İçinde Gülben Salman (Ed.), Latin Amerika'da Radikal Sosyal Demokrasi Deneyimleri (F. Çoban, Çev., s. 105-132), Phoenix.
Candan, T. K. (2014). Neoliberal Labaratuar Şili: Türkiye ile Benzerlikler, Farklar, Kıyaslar. Notabene.
Consejo Nacional de Educación. (2006). Plan Decenal de Educación del Ecuador 2006 - 2015. Ministerio de Educacion Ecuador.
Cornelissen, W., & Lobbrecht, C. (2016). Impact of Ending Aid: Bolivia country study. IOB Evaluation No. 415. Netherland Ministry of Foreign Affairs.
Cuba's Constitution of 2019, Constiuteproject, https://www.constituteproject.org/constitution/Cuba_2019.pdf?lang=en, Erişim: 04.02.2019.
Çiner, C. U. (2020). Kamu Politikaları: Perspektifler, Temalar ve Tezler. İçinde C. U. Çiner (Ed.),
Türkiye'de Kamu Politikaları: Güncel Konular ve Eğilimler (ss. 1-34). Ankara Üniversitesi
Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
Dahlman, C. J. (1973). The Nation-wide Learning System of Cuba. Discussion Paper No:38, Woodrow Wilson School Princeton University.
Dieudé, A. (2016). The Cuban educational system in transition: Is it still an alternative for the Global South? [Küba eğitim sistemi geçiş aşamasında: Hala küresel güneye bir alternatif mi?] [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Master in Multicultural and International Education Faculty of Education and International Studies Oslo and Akershus University College of Applied Sciences.
Dominguez, F. (2013). Education for the Creation of a New Venezuela. S. C. Motta, & M. Cole (Ed) in, Education and Social Change in Latin America (p. 123-138), Palgrave Macmillan.
Ecuador's Constitution of 2008, Constituteproject, https://constituteproject.org/constitution/Ecuador_2021.pdf?lang=en, Erişim: 17.01.2018.
Edwards, S. (2012). Left Behind: Latin America and the False Promise of Populism. The University of Chicago Press.
Ellner, S. (2008). Hugo Chavez'in Devrim Sürecinin Evrelerinin Çözümlemesi. İçinde A. Topal (Ed.), Latin Amerika'yı Anlamak: Neoliberalizm, Direniş ve Sol (ss. 49-65). Yordam.
Flores, J. A., & Pernía, E. D. (2018). Global trends marking the development of Ecuador’s higher education: relevance, regionalization and expansion of the academic market. Universitas, (29). 205-227.
Gott, R. (2008). Hugo Chavez ve Bolivarcı Devrim (H. Böğün, Çev.). Yordam.
Guadilla, C. G. (2010). Educación Superior Comparada, El Protagonismo de la Internacionalización. UNESCO/Cendes.
Habermas, J. (2012). Kamusallığın Yapısal Dönüşümü. (T. Bora ve M. Sancar, Çev.). İletişim.
Hickling-Hudson, A., Gonzalez, J. C., & Sabina, E. M. (2006). Education in Newly Independent Countries: Problematic Models and the Significance of the Cuban Alternative. Journal für Entwicklung Politics, XXII(4). 96-125.
Jarrin, J. P. (2020). Educational Policy in Ecuador During the Citizens’ Revolution. F. Sánchez, & S. Pachano (Ed) in Assessing the Left Turn in Ecuador (s. 283-300), Palgrave Macmillan.
Kaya, İ. (2019). Türk Modernleşmesi, Kamusal Saha ve Kamuculuk. Eleştirel Pedagoji, 10(62). 35-45.
Keeran, R., ve Kenny, T. (2014). İhanete Uğrayan Sosyalizm: Sovyetler Birliğinin Çöküşünün Arka Planı (M. Akad, Çev.). Yazılama.
Kürkçügil, M. (2007). Devrimden Devrime Bolivya. Yazın.
Leiner, M. (1981). Two Decades of Educational Change in Cuba. Journal of Reading, 25(3). 202-214.
Ley De La Educación "Avelino Sinani-Elizardo Perez" , (Gaceta Oficial de Bolivia 20.12.2010- LEY Nº 070 , https://www.minedu.gob.bo/files/documentos-normativos/leyes/LEY_070_AVELINO_SINANI_ELIZARDO_PEREZ.pdf, Erişim: 08.02.2026.
Lievesley, G ve Ludlam, S. (2012). Giriş: Sol’a dönüş mü? İçinde Gülben Salman (Ed.). Latin Amerika’da Radikal Sosyal Demokrasi Deneyimleri (F. Çoban, Çev. , s. 19-48), Phoenix.
Ludlam, S. (2012). Küba Sosyalizmi: Toparlanma ve Değişim. İçinde Gülben Salman (Ed.) Latin Amerika'da Radikal Sosyal Demokrasi Deneyimleri (F. Çoban, Çev., s. 207-232), Phoenix.
Ministerio del Poder Popular para la Educación Superior. (2009). La Revolucion Bolivariana En La Educacion Superior: 10 anos de logros.
Mora, J.-G. (2007). Public–Private Partnerships in Latin America:A Review Based on Four Case Studies. H. A. Sosale, & Sosale içinde, Mobilizing the Private Sector for Public Education: A View from the Trenches (s. 88). Washington: World Bank.
Motta, S. C. (2012). Venezuela: Aşağıdan Yularıya Sosyal Demokrasiyi Yeniden İcat Etmek. İçinde Gülben Salman (Ed.), Latin Amerika'da Radikal Sosyal Demokrasi Deneyimleri (F. Çoban, Çev., ss. 133-156), Phoenix.
Navarro, J. C. (2008). Küba Tarihi. (G. Köz, ve A. Somel, Çev.). Yazılama.
Önder, İ. (2011). İktisat Üzerine Düşünceler. Yordam.
Özalp, A. (2009). Piyasa Kamu Dikotomisi ve Küba Örneği. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2). 67-81.
Özbudun, S. (2014). Sosyal Bilimler: Bir Şeyler Yapmalı! Mülkiye, 38(2). 113-120.
Paulston, R. G. (1971). Education. C. Mesa-Lago (Ed.) içinde, Revolutionary Change in Cuba (ss. 375-398), University of Pittsburg Press.
Raby, D. L. (2017). Demokrasi ve Devrim: Günümüzde Latin Amerika ve Sosyalizm. Yordam.
Reardon, J. (2010). News/Social Programs, Venesuelanalysis, https://venezuelanalysis.com/news/5792, Erişim: 20.03.2020.
Renique, G. (2008). Latin Amerika'nın Neoliberalizm Karşıtı Direnişinin Stratejik İmkanları ve Zorlukları. A. Topal (Dü.) içinde, Latin Amerika'yı Anlamak: Neoliberalizm, Direniş ve Sol (s. 199-209),Yordam.Saad-Filho, A. (2008). Brezilya'da Neoliberalizm, Demokrasi ve Ekonomi Politikası. A. Topal (Ed.) içinde, Latin Amerika'yı Anlamak: Neliberalizm, Direniş ve Sol (ss. 122-147). Yordam.
Sallan Gül, S. (2013). Sosyal Devlet ya da Refah Devleti Nedir? İçinde İ. Kamalak, & H. Gül (Ed.), Yerel Yönetimlerde Sosyal Demokrasi: Toplumcu Belediyeciik, Teorik Yaklaşımlar, Türkiye Uygulamaları (ss. 65-98). Kalkedon.
Silva, E. (2009). Challenging Neoliberalism in Latin America. Cambridge University Press.
Somel, A. (2019). Sosyalist Gelecek Tartışması İçin Bir Ön Birikim. Madde, Diyalektik ve Toplum, 2(1). 59-64.
Şahin, Y. E. (2009). Sosyal Devlet ve Yönetisimci Devletin Kamu Politikalarında Yasanan Değisim: IV. ve IX. Kalkınma Planları Örnekleri. Toplum ve Demokrasi, 3(5). 57-72.
Şirin, T. (2012). Yeni Bolivya Anayasası Üzerine Bazı Notlar. İçinde M. F. Özlüer, I. Ö. Özlüer, T. Şirin, ve N. S. Odabaşı (Ed.), Bolivya Anayasası: Hukuk, Demokrasi, Özerklik (ss. 7-40). Phoenix.
Taylor, M. (2006). From Pinochet to "Third Way": Neoliberalism and Social Transformation in Chile. Pluto Press.
The World Bank. (2008). data.worldbank.org, worldbank.org, https://data.worldbank.org/indicator/SE.PRM.ENRL.TC.ZS, Erişim: 28.12.2020.
Tosun, G. E. (2001). Demokratikleşme Perspektifinden Devlet-Sivil Toplum İlişkisi. Alfa.
Türk Dil Kurumu, Türk Dil Kurumu Sözlükleri, Türk Dil Kurumu: https://sozluk.gov.tr/, Erişim: 30.05.2021.
UNESCO Institute for Statistics. (2011). Global Education Digest 2011: Comparing Education Statistics Across the World.
Uyanık, Ö. (2014). Latin Amerika'nın Devrimci Tarihi. Kaynak.
Van Damme, W., Aguerrondo, I., Burgos, C. C., & Campos, M. R. (2013). A Story of Change: How Ecuador Seeks to Sustain its Development Agenda through Large Scale Education Reform. UKFIET International Conference on Education and Development – Education and Development post 2015: Reflecting, Reviewing, Re-visioning. Oxford.
Wagner, S., & Wilpert, G. (2005, April 12). Opinion and Analysis, https://venezuelanalysis.com/analysis/1061, Erişim: 22.03.2020.
Yıldırım, D. (2014, 9 Kasım). Halkçı-kamucu seçenek: Neden, nasıl? Birgün Gazetesi, https://www.birgun.net/haber/halkci-kamucu-secenek-neden-nasil-71026, Erişim: 05.08.2021.
Yıldız, O. (2015). Popülist İtirazdan Popülist İdareye: SYRIZA ve PODEMOS Örnekleri. Mülkiye, 39(2). 291-296.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Eserin telif hakkı yazara aittir.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergide yayımlanan yazılara telif ücreti ödenmez. Yayımlanan yazıların telif hakları yazara/yazarlara aittir. Bununla birlikte, dergi, bilimsel içeriğe evrensel açık erişimin desteklenmesini ve geliştirilmesini gözetir. Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) Lisansına uygun olarak, bilimsel kaynak gösterme ve atıf yapma kurallarına uygun olmak şartıyla, dergide yayımlanan yazıların, ticari amaç haricinde kopyalanmasına, düzenlenmesine, dağıtılmasına ve yeniden kullanılmasına izin verir.
